"Jeszcze niedawno pytano mnie: Gdzie ty się tam pchasz, to jest najcięższy resort. Ale byli i tacy, którzy mówili: Ewka, ty jesteś tak zdeterminowaną i upartą babą, że jeśli ktoś ma coś zrobić w tym zepsutym systemie ochrony zdrowia, to właśnie ty! Bo ty w to wierzysz" - opowiadała sama o sobie minister Ewa Kopacz delegatom IX Nadzwyczajnego Zjazdu Lekarzy. Przekonywanie do siebie za pomocą grepsów i banalnych chwytów aktorskich bywa skuteczne w teatrze i serialach, wyciskających łzy. Zmiana języka na bardziej kumplowski zbliża ludzi, ale to dla polityka dopiero część zadania. Państwo stoi na mocnych podstawach, jeśli ma stabilną i stale wzmacnianą infrastrukturę (w tym ochronę zdrowia), trwałe więzi społeczne, społeczeństwo ufa władzy, a opozycja mu niedowierza, ale istnieje nie tylko po to, aby zniszczyć i zniesławić rywali. Sięganie, z miejsca po objęciu władzy, do zaklęć o niewidzialnych rękach, które same i w dodatku za darmo zrobią porządek, jest co najmniej zabawne.

IX Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Lekarzy upoważnił mnie do zawarcia porozumienia z Premierem. Realizując to zobowiązanie natychmiast wystąpiłem do Donalda Tuska z ofertą zagwarantowania stopniowo wzrastających minimalnych wynagrodzeń w zawodach medycznych, tak aby z początkiem 2010 r. osiągnęły dla lekarzy i lekarzy dentystów wartości od 2 lat oczekiwane przez środowisko (tzn. 2-krotność średniej krajowej dla każdego lekarza i lekarza dentysty i 3-krotność dla specjalisty). Podczas Białego szczytu powiedziałem Premierowi, że środowisko lekarskie taki krok uznałoby za dowód wiarygodności rządu, co do intencji rzeczywistego reformowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Na razie odpowiedzią jest skierowanie przez rząd (Premier mówi, że bierze za to osobistą odpowiedzialność), ale drogą inicjatywy poselskiej, trzech projektów ustaw mających zmienić oblicze systemu ochrony zdrowia. Mimo że powszechnym oczekiwaniem środowisk medycznych było przeprowadzenie zwykłych konsultacji międzyresortowych i zewnętrznych, których nie będzie w związku ze skróconą drogą legislacyjną, mam nadzieję, iż rzeczywiście ich autorem jest rząd.

Nadzwyczajny IX Krajowy Zjazd Lekarzy przypomina o bezpłatnym leczeniu lekarzy, lekarzy dentystów oraz członków ich najbliższej rodziny (art. 67 Kodeksu Etyki Lekarskiej) Jestem lekarzem średniego pokolenia. Uważam, że nie należy zmieniać starych, dobrych obyczajów. Sam w swojej praktyce lekarskiej stosuję je niezmiennie, traktując lekarzy i ich rodziny w szczególny sposób. To wraca zresztą do mnie, będąc w potrzebie byłem zawsze traktowany podobnie. Komercjalizacja naszych wzajemnych relacji nikomu nie wyjdzie na dobre. Wśród młodych lekarzy pracujących ze mną widzę na szczęście podobne postawy.

O wprowadzeniu dodatkowych, dobrowolnych ubezpieczeń zdrowotnych mówi się od lat. Minister Kopacz przedstawiła już nawet stosowną ustawę. Niestety, prezydent Lech Kaczyński kilka dni później ogłosił, że ją zawetuje. Co ciekawe także środowisko lekarskie nie było zachwycone projek tem pani minister. Zdaniem Konstantego Radziwiłła, prezesa NRL te ubezpieczenia nie wejdą w życie, bo po prostu nie będzie na nie chętnych dopóki nie będą oferowały jakichś dodatkowych, medycznych wartości dla pacjenta. Bowiem projekt ustawy przedstawiony przez resort nie gwarantuje pacjentom z wykupionym ubezpieczeniem dodatkowym lepszego dostępu do świadczeń medycznych, ale zachęca do wykupienia ubezpieczenia przez ulgi podatkowe i dopłaty z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz częściową refundację składki.

W Białym szczycie, zorganizowanym przez premiera Tuska i minister zdrowia Ewę Kopacz, wzięli udział przedstawiciele prezydenta i parlamentu oraz samorządowcy, pracodawcy i związki zawodowe. Spotkania będą kontynuowane przez następne dwa miesiące. Premier zaapelował, żeby na ten czas w placówkach opieki medycznej zapanował "pokój, który powinien dotyczyć nie rządu, ale pacjentów". Do Sejmu wpłynęły już ustawy o ochronie indywidualnych i zbiorowych praw pacjenta, o prywatnych uzupełniających ubezpieczeniach zdrowotnych oraz ustawa o zakładach opieki zdrowotnej - dopuszczająca przekształcanie szpitali w spółki prawa handlowego. Do końca lutego do laski marszałkowskiej powinny wpłynąć ustawy związane z tym ostatnim projektem, szczegółowo regulujące niektóre kwestie dotyczące przekształceń. Zawarte w ustawie zapisy mają zabezpieczyć szpitale przed "dziką prywatyzacją". Zdaniem prezesa NRL Konstantego Radziwiłła prace nad projektami w Sejmie powinny zostać zawieszone, a rząd powinien przygotować rozwiązania na bazie tego, co zostanie wypracowane w ramach najbliższych spotkań.

W "Gazecie Lekarskiej" nr 9/2007 pisałem o rozważaniu przez Naczelną Radę Lekarską koncepcji ubezpieczenia wszystkich aktywnych lekarzy i lekarzy dentystów (Konstanty Radziwiłł "Czy samorząd ubezpieczy wszystkich lekarzy i lekarzy dentystów?"). Sprawa do dziś nie została załatwiona. NRL powołała zespół, który miał przygotować propozycje najlepszych rozwiązań tego problemu. W tym czasie jednak zmieniła się nieco sytuacja prawna w tym obszarze. Dziś przymusem posiadania polisy tzw. obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej objęci są nie tylko lekarze i lekarze dentyści mający kontrakty z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej, ale także ci, którzy podpisali indywidualne kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia. Dotychczas Fundusz wymagał od nich jedynie posiadania polisy tzw. dobrowolnego ubezpieczenia, które obejmowało także "pozakontraktową" działalność lekarza lub lekarza dentysty. Wszystko wskazuje na to, że lekarz lub lekarz dentysta zawierający czasem kilka umów kontraktowych i prowadzący dodatkowo praktykę prywatną (czy to we własnym gabinecie, czy też w niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej) chcąc zabezpieczyć się od groźnych czasem konsekwencji roszczeń pacjentów powinien obecnie wykupić kilka polis ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W tej sytuacji ręce zacierają ubezpieczyciele, którzy już dziś próbują sprzedawać nam pakiety kilku polis ubezpieczenia OC.

Zjazdowy kalejdoskop
Warto czasem ująć się za lekarzami - komentowali gromkie brawa delegaci. Nie zabrakło szefów lekarskich towarzystw naukowych. Aż do sobotniego poranka kazała na siebie czekać minister zdrowia Ewa Kopacz. W blisko godzinnym wystąpieniu przekonywała do poparcia rządowych projektów ustaw reformujących ochronę zdrowia. Konieczne jest zwiększenie nakładów na ochronę zdrowia do 6%. Choć nic nie wskazuje na to, abyśmy się do tego zbliżyli - zauważa prezes NRL Konstanty Radziwiłł. Należy podnieść składkę zdrowotną do 13% oraz wprowadzić współpłacenie za niektóre usługi medyczne, przy czym za najbiedniejszych takie opłaty ponosiłby budżet.

Magnetyczne przyciąganie Ameryki działa na wielu ludzi na całym świecie, ale nie na wszystkich. Obywatele Stanów Zjednoczonych częściej niż ktokolwiek inny wierzą w możliwość odniesienia sukcesu i nie mają zwyczaju zaprzątać sobie głowy widmem klęski. Na taką postawę złożyły się doświadczenia pokoleń emigrantów zmuszonych do walki z przeciwnościami losu i przyrody. Być może z powodu ciągłego dążenia do sukcesu i niekończącej się aktywności obywateli w rezultacie wszystko w USA jest w rozmiarze XXL. Nie tylko sylwetki ludzi, ale także lotniska, samochody, domy, księgarnie, a także ulice i objętość weekendowych wydań gazet. Oczywiście duże rozmiary wszystkiego są popularne w większości dużych krajów - wielkość gmachu opery w Nowosybirsku jest równie imponująca jak rozmach karnawału w Brazylii, ale dopiero w Ameryce odnosi się wrażenie niekończącego się rozpowszechnienia rozmiaru XXL.

Szybkie testy CRP wykonywane w gabinecie lekarza rodzinnego mogą w znaczący sposób zredukować liczbę zlecanych antybiotyków, a przez to pomóc w procesie ich ochrony - wynika z badania "Przydatność szybkich testów CRP w codziennej pracy lekarza rodzinnego" zrealizowanego pod patronatem Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. Z badania wynika, że z 413 osób, które dostałyby antybiotyk, gdyby nie szybki test CRP (100%), lek taki otrzymało jedynie 246 pacjentów (60%). Oznacza to spadek liczby wypisanych recept o 40%. W grupie dorosłych spadek ten wynosił 38% (z 260 pacjentów do 160), a w grupie dzieci 44% (ze 153 do 85 osób).

Wypowiedź moja jest wypowiedzią lekarza klinicysty i równocześnie nauczyciela akademickiego, któremu w ostatnich latach powierzono zadanie realizowania programów nauczania etyki przyszłych lekarzy. Zaznaczam to na wstępie, ponieważ moja wypowiedź o roli i znaczeniu kodeksów lekarskich jest wynikiem własnych obserwacji i doświadczeń zdobywanych podczas wykonywania zawodu lekarza i kontaktów ze studentami, a także obserwacji dotyczących realizowania zasad zawartych w Kodeksie Etyki Lekarskiej w codziennej praktyce lekarskiej. Wypowiedź moja odbiegać więc będzie od rozważań filozoficznych i prawnych nad kodeksami etyki lekarskiej.

Przyzwyczailiśmy się do cichej akceptacji, że lepszy lekarz zmęczony niż żaden. Czy zgodzilibyśmy się również na samolot z przemęczonym pilotem, byle tylko polecieć w długą podróż? Całkowicie nie zgadzam się z poglądami wyrażonymi w artykule "Do dyrektyw podchodzić ze zdrowym rozsądkiem" ("GL" nr 1/2008) i chciałbym przedstawić zupełnie odmienny niż autora, Andrzeja Lewandowicza punkt widzenia na kwestię czasu pracy lekarzy i dyrektyw. W skali Unii Europejskiej nie da się stworzyć przepisów, które będą odpowiadały wszystkim i będą przez wszystkich akceptowane. I na pewno nie tylko Autor jest z nowych przepisów niezadowolony. Dyrektywa w sprawie czasu pracy, jak większość innych przepisów, jest wyrazem woli większości i wszędzie ma przeciwników. Nie mamy dokładnych danych o woli lekarskiego środowiska zawodowego, ale założenie Autora, że środowisko będzie przeciwne dyrektywie, jest na pewno nieuzasadnione. Bardzo wielu lekarzy w Polsce problem ten nie dotyczy, a spośród zainteresowanych większość (zwłaszcza pracownicy nie pełniący funkcji administracyjnych) wydaje się być za wprowadzeniem nowych zasad.

Już od siedmiu lat w styczniu w Klubie Lekarza OIL w Łodzi - w rocznicę otwarcia Klubu - odbywa się wystawa malarstwa lekarzy. 20 stycznia br. miał także miejsce wernisaż VI Ogólnopolskiej Wystawy Malarstwa Lekarzy. W tym roku wystawiono 136 prac, które prezentowało 40 twórców, w tym 15 z łódzkiej Izby - pozostali przybyli do nas z całej Polski. Jak zwykle była silna grupa z Warszawy (Włodzimierz Cerański, Zbigniew Maciejewski, Tadeusz Wolski, Grażyna Maria Zamorska). A reszta - od Szczecina (Mieczysław Chruściel) po Mielec (Halina Mąkowska). Malują lekarze i lekarze dentyści; ci ostatni od lat mają liczebną przewagę wśród naszych artystów. Wciąż pojawiają się nowe nazwiska (Katarzyna Bartz-Dylewicz, Irena Bowbelska, Jolanta Silska-Hałupka - z Poznania czy Mieczysław Chruściel ze Szczecina).

Nadzwyczajny IX Krajowy Zjazd Lekarzy uhonorował najlepszych sportowców roku 2007. Najlepszymi sportowcami zostali Mirosława Przyłuska, Jerzy Starzyk i Sebastian Kawa. Rolę kapituły wybierającą sportowca roku pełniła Komisja Kultury, Sportu i Rekreacji NRL, pod przewodnictwem Jacka Tętnowskiego. Spośród kandydatów wskazanych przez komisje sportu okręgowych izb lekarskich kapituła nominowała 8 sportowców wybierając w glosowaniu tajnym laureatów.