Nasila się proceder fałszowania przez lekarzy dokumentacji medycznej, po to, by wyłudzić od NFZ-u nienależne środki - obwieścił prezes Jacek Paszkiewicz. Co więcej nieuczciwym lekarzom sprzyjają podobno przedstawiciele samorządu lekarskiego. Żadne nazwiska jednak nie padły, żadnej listy oszustów nie ujawniono, bo podobno "długo byłoby ich wymieniać". Jednym słowem na razie nie wiemy, gdzie znajdują się te zaklęte rewiry, ale nie tracimy nadziei, że winni poniosą surowe konsekwencje. Tylko patrzeć, jak do pracy zabiorą się inspektorzy z oddziałów wojewódzkich NFZ-u, by skontrolować dokumentację medyczną za drugie półrocze 2008 r. Szpitale kliniczne i ośrodki z procedurami wysokospecjalistycznymi już mogą sobie odłożyć parę złotych na finansowe kary umowne.

Doskonalenie zawodowe lekarza i lekarza dentysty to proces, który rozpoczyna się z chwilą uzyskania prawa wykonywania zawodu, a kończy po wielu latach dopiero w momencie rezygnacji z dalszego wykonywania zawodu. Dla wielu członków samorządu oznacza to praktycznie całe życie zawodowe. Z punktu widzenia prawa doskonalenie zawodowe składa się z trzech obszarów, jakimi są: specjalizowanie się, zdobywanie węższych umiejętności oraz doskonalenie ustawiczne. Cały ten skomplikowany proces opisany jest w przepisach ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w sposób daleki od doskonałości. W najbliższym czasie, w związku z planami Ministerstwa Zdrowia nowelizowania ustawy, jest szansa na uporządkowanie tych tak ważnych dla całego środowiska spraw.

Po blisko dziesięciu latach walki psychiatrzy i ich pacjenci doczekali się wreszcie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego. Wpisany w 2008 r. do znowelizowanej ustawy o ochronie zdrowia psychicznego miał od tego roku wyznaczyć nową jakość leczenia w opiece psychiatrycznej. Niestety, na razie rewolucja w opiece psychiatrycznej pozostaje wyłącznie na papierze. Mamy bowiem już prawie koniec maja, a akt wykonawczy - rozporządzenie, określające jak w latach 2009-13 przełomowy akt prawny ma być realizowany i pozwalające na uruchomienie zapisanych na ten cel środków finansowych - nadal nie zostało podpisane przez Prezesa Rady Ministrów. Program ciągle czeka na swój właściwy moment... Kiedy on nastąpi? Nikt nie wie.

System opieki zdrowotnej w Polsce jest hybrydą elementów rynkowych i budżetowych. Te ostatnie odgrywają zresztą rolę decydującą. Tak jest również w odniesieniu do płac lekarskich. Muszą one zmieścić się w budżecie służby zdrowia, zaplanowanym administracyjnie, w którym - obok płac - trzeba pomieścić także wydatki na leki, sprzęt, media itp. Chociaż więc - teoretycznie - dyrektorzy szpitali mogą wynagradzać lekarzy jak chcą, w praktyce są ograniczani wcale nie rynkowymi czynnikami, ale jak najbardziej administracyjnymi decyzjami publicznego płatnika, który - z kolei - dostosowuje się do politycznych decyzji rządzących.

Z prof. Zbigniewem Gaciągiem prezesem Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego i kierownikiem Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego rozmawia Agnieszka Katrynicz. . Panie profesorze, jak pana zdrowie? - Czuję się znakomicie. Dziękuję. . Kiedy ostatnio robił pan badania kontrolne? - Robię je co roku. Pilnuję tego, bo dzięki temu wiem, że jestem zdrowy. Najczęściej oczywiście mierzę ciśnienie - na zajęciach ze studentami. Generalnie staram się dbać o swoje zdrowie i prowadzić zdrowy styl życia. W końcu zalecam pacjentom więcej ruchu, rzucenie palenia, pilnowanie diety itp., to nie mogę postępować wbrew własnym zaleceniom. Nie byłbym wiarygodny jako lekarz. Na przykład codziennie biegam, do pracy chodzę na piechotę. Poza tym w domu wprowadziłem sposób odżywania oparty o indeks glikemiczny, czyli bez cukrów prostych, mąki za to z dużą ilością warzyw, owoców.

Z prof. Grzegorzem Wallnerem, kierownikiem Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Nowotworów Układu Pokarmowego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie rozmawia Anna Augustowska. . Czy często zdarza się panu leczyć lekarzy? - W ciągu ponad 30 lat pracy wielokrotnie zajmowałem się leczeniem lekarzy. Zarówno moich nauczycieli, kolegów ze studiów, jak i lekarzy wcześniej mi nie znanych. Jako grupa zawodowa nie jesteśmy wyjątkowi. Chorujemy podobnie jak całe nasze społeczeństwo. Czasem dochodzą również choroby specyficzne, związane z wykonywaniem zawodu lekarza, wynikające z kontaktów z zakaźnym materiałem biologicznym, szkodliwymi czynnikami środowiskowymi, z charakteru wykonywanej pracy. Również część tych chorób może wymagać leczenia chirurgicznego.

Kiedy lekarz może zrezygnować z podtrzymywania życia pacjenta? Czy sztuczne żywienie to leczenie? W ostatnich miesiącach toczy się debata publiczna na temat definicji i granic prowadzenia uporczywej terapii, prawa do rezygnacji z niej oraz związanych z tym dylematów moralnych i problemów prawnych. Spór rozgorzał na nowo po sprawie Eluany Englaro, 38-letniej Włoszki, która po decyzji Sądu Najwyższego w Mediolanie została odłączona od sztucznego odżywania. Domagał się tego ojciec chorej. Wcześniej w mediach można było obserwować dramat rodziny Schiavo. Amerykankę przez 15 lat utrzymywano przy życiu w trwałym stanie wegetatywnym przy pomocy sztucznego odżywiania, którego zaprzestania domagał się mąż. Jednak rodzice byli przeciwnego zdania. Spór rozstrzygnął dopiero sąd.

Nauczanie medycyny to trudne zajęcie i nie każdy, kto ma dyplom lekarza, automatycznie staje się dobrym nauczycielem młodszego kolegi. W historycznym tekście przysięgi Hipokratesa mistrzowie znaleźli się tuż za bogami, a przed pacjentami - zaszczytne to miejsce! Uniwersalne i humanitarne aspekty przysięgi dotyczące stosunku do pacjenta przetrwały wieki i będą zawsze aktualne. Czy na tym samym honorowym miejscu pozostają mistrzowie, od których młodzi adepci uczą się współczesnej medycyny? Pytanie jest o tyle uzasadnione, że w wielu specjalnościach, szczególnie niezabiegowych polskiej medycyny mamy głęboki kryzys relacji między mistrzami i uczniami, zwłaszcza na odcinku szkolenia podyplomowego. Choć interniści w 90% rozwiązali test w ostatniej sesji wiosennej, to dla odmiany nie powiodło się w tej sesji wielu pediatrom, dermatologom i radiologom.

Jednej trzeciej zachorowań na nowotwory złośliwe można zapobiec, jedną trzecią wcześnie zdiagnozować i wyleczyć - twierdzą onkolodzy. Niestety, na walkę z rakiem ciągle w Polsce wydajemy 3 razy mniej niż wynosi średnia europejska. Z raportu sztokholmskiego Instytutu Karolinska wynika, że bezpośrednie koszty leczenia nowotworów złośliwych wynoszą w Polsce 41 euro na osobę, podczas gdy w krajach wydających najwięcej, jak Szwajcaria, Szwecja, Niemcy czy Francja - ponad 200 euro na osobę. - Efekty leczenia nowotworów w Polsce poprawiają się. Jednak różnice między Polską a krajami, które mają najlepsze efekty w leczeniu raka, nie zmniejszą się bez dodatkowych nakładów na onkologię - podkreśla Romuald Krajewski z Centrum Onkologii w Warszawie.

Z Jarosławem Krawczykiem, z Zakładu Medycyny Rodzinnej i Medycyny Społeczności Lokalnych UM w Łodzi rozmawia Anna Augustowska. . Zdarza się panu pytać swoich pacjentów o ilość wypijanego alkoholu? - Owszem i staram się tego nie unikać. Chociaż przyznaję, nie jest to łatwe, bo pacjenci zgłaszający się do lekarzy rodzinnych rzadko, żeby nie powiedzieć nigdy, nie mówią wprost o problemie z ryzykownym czy szkodliwym piciem alkoholu. Kiedy mają kłopoty zdrowotne związane z piciem, to przychodzą po leki na ból głowy czy wątroby, mówią o kłopotach żołądkowych, o przemęczeniu, nadciśnieniu itd. Chcą szybkiej porady, czasami zwolnienia z pracy, aby wrócić do domu i leczyć "kaca". Ale o tym lekarzowi już nie mówią, bo pijący ryzykownie zwykle nie zdają sobie z tego sprawy, że ich picie zaczyna zagrażać ich zdrowiu i życiu. Bardzo rzadko ktoś przychodzi i mówi: "Piję zbyt wiele, zbyt często, nie mogę przestać pić, co robić?"

Ze zjawiskiem samoleczenia tak pacjenci jak i lekarze stykają się bardzo często. Mimo dość długiej tradycji terapeutycznej w tym zakresie z samoleczniem jest sporo kłopotów. Popierane przez jednych, kontestowane przez innych wzbudza wiele zainteresowania zarówno w środowisku medycznym, jak i pacjentów. W rezolucji Parlamentu Europejskiego z 1996 r. czytamy: Parlament Europejski uważa, że świadomie podejmowane samoleczenie powinno być dalej promowane, co pozwoli na umocnienie wspólnej dla wielu obywateli Unii postawy dotyczącej przejęcia odpowiedzialności za swoje własne zdrowie i redukcję wydatków zdrowotnych. W ostatnich latach odpowiedzialnie podejmowane samoleczenie zostało uznane przez instytucje Wspólnoty Europejskiej za istotny element długoterminowej polityki w zakresie ochrony zdrowia. Jako część procesu zmian prawa, jest istotne, aby stworzyć bardziej przejrzyste zasady i procedury określające zmianę statusu leku z Rp na OTC.

Prace nad projektem "Ustawy o ochronie genomu ludzkiego i embrionu ludzkiego oraz Polskiej Radzie Bioetycznej i zmianie innych ustaw" (dalej "ustawy bioetycznej") dawały dogodną okazję do umieszczenia w "prawie medycznym" naszego kraju instytucji testamentowej dyspozycji życiem (TDŻ), pozwalającej pacjentom na zaprzestanie albo niepodejmowanie niechcianego leczenia utrzymującego przy życiu. Palącą konieczność takiego rozwiązania pokazują badania anestezjologa - intensywisty Pawła Andruszkiewicza i współpracowników. Wynika z nich, że aż ponad 60% polskich lekarzy przyznaje się do pozorowanych działań resuscytacyjnych, podejmowanych w przypadkach z góry skazanych na niepowodzenie z przyczyny znacznego zaawansowania choroby pacjentów. Motywem tych nieetycznych działań są obawy przed postawieniem zarzutu o nieudzielenie pomocy.