Utyskując na wady i niedostatki systemu ochrony zdrowia czasem zazdrośnie spoglądamy na naszych zachodnich sąsiadów. Nawet polskie kasy chorych w 1999 r. wzorowano na ich niemieckich imienniczkach. Wydaje nam się, że zasobne państwo może dać swym obywatelom wszystko, czego potrzebują. Owszem, może pod warunkiem, że za sterami państwa nie stoją ludzie, którym sen z oczu spędzają myśli, jakby tu jeszcze coś zabrać lekarzom. Dochody niemieckich lekarzy w ostatnim dziesięcioleciu spadły co najmniej o 40%, wielu szuka spokojniejszego życia w Szwajcarii lub Norwegii. Po ostatnich wyborach powiało trochę nadzieją, kiedy przeklinaną powszechnie przez lekarzy arogancką minister zdrowia Ullę Schmidt zastąpił 36-letni liberał Philipp Rösler. Nowy minister jest z pochodzenia Wietnamczykiem, ocalałym dzieckiem z sajgońskiego sierocińca, adoptowanym i wychowanym w niemieckiej rodzinie w Hamburgu. Rösler ukończył medycynę w Hanowerze, specjalizował się w okulistyce, ale szybko stał się wschodzącą gwiazdą niemieckiej polityki. O trudnych sprawach potrafi mówić prosto i zrozumiale. "Wolno mówić wszystko, co się myśli" - oto jego życiowa dewiza. Ale jeśli się w ogóle myśli - sam dodaje po chwili. Już po paru dniach urzędowania zapowiedział więcej wolności w wyborze lekarza, terapii i kasy chorych. Szkoda, że w Polsce, gdzie podobno rządzą rdzenni liberałowie, o swobodach i ułatwieniach słyszy się mniej niż o dziadostwie i rozgardiaszu w szpitalach. Tylko pozazdrościć Niemcom pragmatyzmu i odwagi.

Znamy już nowe władze niektórych okręgowych izb lekarskich, są też już pierwsi delegaci na X Krajowy Zjazd Lekarzy. Dzięki "Gazecie Lekarskiej" znamy też trzech kolegów, którzy zadeklarowali chęć starania się o funkcję Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. To dobrze, że szerokim rzeszom lekarskim "Gazeta" przybliżyła ich sylwetki ich własnymi słowami. Niektórzy koledzy proponują umożliwienie im prowadzenia dalszej kampanii wyborczej poprzez organizowanie serii publicznych spotkań z wyborcami (delegatami na Zjazd). Ciesząc się z zainteresowania wyborami osobiście nie sądzę, żeby był to dobry pomysł. Upodobnienie naszych wyborów do kampanii prowadzonych przez polityków nieuchronnie doprowadzi do populizmu i prowadzenia gry wyborczej. Nie sądzę, żeby mogło się to przyczynić do lepszej jakości pracy nowo wybieranych władz samorządu. Myślę, że w swoich decyzjach środowisko lekarskie powinno kierować się raczej wiedzą o kandydatach (którzy w końcu są nam na ogół dobrze znani) zbieraną przez lata ich pracy na rzecz izb niż emocjami związanymi z ich sztuką prezentacji kampanijnej.

W Polsce przeszczepia się dwa, a nawet trzy razy mniej narządów w porównaniu do rzeczywistych potrzeb. Jedną z przyczyn jest zbyt mała aktywność środowiska lekarskiego w tym zakresie. Środowisko trzeba aktywizować i przypomnieć, że zgłaszanie potencjalnych dawców to jeden z elementów lekarskiej misji - mówi prof. Magdalena Durlik, prezes Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego. - Bo wbrew pozorom to nie odmowa rodziny jest główną przyczyną małej liczby transplantacji. Polska transplantologia dźwiga się z zapaści, do której doszło po aresztowaniu kardiochirurga dr. Mirosława G. i słynnej konferencji ministra Zbiory, kiedy to liczba przeszczepów dramatycznie spadła. Teraz na narząd czeka 2019 osób, a w pierwszej połowie roku wykonano niespełna 700 operacji. Chociaż jest lepiej niż w 2007 r. - wtedy przez cały rok organy przeszczepiono zaledwie 922 osobom. Jednak nadal w Polsce przeszczepia się znacznie mniej narządów niż w Europie Zachodniej.

Do 2013 r. kilkanaście oddziałów ratunkowych zostanie przekształconych w centra urazowe. Tyle, że wielu lekarzy kwestionuje potrzebę istnienia takich ośrodków. Zgodnie z rządową propozycją wybrane szpitale będą miały czas na przekształcenie oddziałów ratunkowych w centra urazowe do końca 2013 r. Jak zapowiada Ewa Kopacz, minister zdrowia, powstanie od 10 do 12 takich ośrodków. Dzięki nim pacjenci, którzy tam trafią, będą mieli zapewniony szybki dostęp do specjalistycznych badań diagnostycznych w jednym miejscu. Będzie to możliwe, ponieważ w centrach mają być udzielane świadczenia przez lekarzy z zakresu praktycznie wszystkich specjalności. W ocenie Ministerstwa Zdrowia przyczyni się to do zmniejszenia liczby powikłań, a także do obniżenia wysokiej śmiertelności i kalectwa pourazowego.

W dn. 14-17 października w New Delhi odbyły się obrady Zgromadzenia Ogólnego (General Assembly) Światowego Stowarzyszenia Lekarzy (World Medical Association), w których po 60 latach ponownie w charakterze pełnoprawnego członka uczestniczyła Naczelna Izba Lekarska. World Medical Association (WMA) powstała z inicjatywy British Medical Association w 1947 r. jako kontynuacja działającej od 1926 r. do II wojny światowej l'Association Professionnelle Internationale des Me'decins. Pierwsze Zgromadzenie WMA odbyło się we wrześniu 1947 r. w Paryżu, a Naczelna Izba Lekarska była jednym z założycieli WMA. Głównym zadaniem WMA jest obrona niezależności wykonywania zawodu lekarza, tworzenie najwyższych standardów jakości opieki medycznej oraz zasad etycznych, a także dbałość o ich przestrzeganie.

Z Maciejem Hamankiewiczem, przewodniczącym Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach rozmawia Marek Stankiewicz. . Podobno zamierzasz ubiegać się o fotel prezesa NRL na kolejne cztery lata. - Owszem, będę w styczniu kandydował, bo to jest moja naturalna droga w samorządzie lekarskim, z którym związałem się przed 16 laty. . Po co specjaliście z dobrą praktyką, ordynatorowi oddziału w Będzinie, urzędnicze stanowisko, w dodatku trzysta kilometrów od domu? - Niekoniecznie trzysta. Spora część mojej rodziny pochodzi z Warszawy i tam mieszka. Ja zresztą też mam mieszkanie w Józefowie, który niemal przylega do prawobrzeżnej Warszawy. W ogóle czuję się bardziej warszawiakiem niż niejeden mieszkaniec stolicy, który chce uchodzić za warszawiaka. Ja mam duszę społecznika i tkwi we mnie głęboko potrzeba uzupełnienia o coś więcej mojego lekarskiego powołania. Jakoś nie widzę się w partii politycznej i innych organizacjach poza tymi, które są związane z moim zawodem. Moje miejsce jest w izbie lekarskiej. Tu mogę zrobić najwięcej.

Specjaliści narzekają na lekarzy rodzinnych obwiniając ich o niewykonywanie badań, złą diagnostykę, przerzucanie kosztów badań na szpitale i przychodnie specjalistyczne. Z kolei lekarze POZ mówią, że winna jest zła organizacja systemu i jego finansowanie. Kto ma rację? Lekarzy rodzinnych jest w Polsce 10 tys., a kolejne 2 tys. kształci się obecnie w tym kierunku, co sprawia, że jest to największa grupa zawodowa wśród medyków. Ich problemy trudno więc lekceważyć. Złośliwi zaraz odpowiedzą, że odkąd przy ul. Miodowej w Warszawie (siedziba Ministerstwa Zdrowia) zasiadł Marek Twardowski - jeden z założycieli Porozumienia Zielonogórskiego - to środowisko wiele zyskało. Z kolei Rafał Niżankowski, członek honorowy Kolegium Lekarzy Rodzinnych (KLR) w Polsce, twierdzi, że wprawdzie przez 20 ostatnich lat zmieniliśmy system w kraju, jednak opieka zdrowotna nadal potrzebuje zmian. Jego zdaniem w miejsce służby zdrowia mamy obecnie "medycynę transakcyjną, rywalizujące grupy interesów, mocną presję na zwiększanie dochodów oraz koncentrację na zwiększaniu ilości wykonywanych świadczeń".

Schorzenia o naturze jeszcze nierozwikłanej przez naukę są nadzieją badaczy i przekleństwem pacjentów. Perspektywa odkrycia przyczyny nieuleczalnej choroby lub leku skutecznie ją zwalczającego pobudza wyobraźnię badaczy, nadzieję chorych oraz aktywizuje inwestorów. Odkrycia medyczne w dobie przeszczepów, wyrafinowanych technik obrazowania oraz nowoczesnych terapii biologicznych są w równym stopniu efektem talentu, zapału i samozaparcia badaczy, cierpliwości pacjenta, hojności oraz wytrwałości inwestora. Wcale nierzadko lata pracy, jak i milionowe nakłady nie przynoszą ani oczekiwanych zysków, ani laurów sławy. Optymiści twierdzą, że negatywne badania kliniczne dostarczają nam więcej wiedzy niż te, w których nad wykazaniem pozytywnych wyników statystyka musi się mocno napracować. Współcześnie najbardziej dynamicznie rozwijającym się i jednocześnie obiecującym działem poszukiwań są leki biologiczne.

Zamieszanie, jakie od pewnego czasu panuje w tej kwestii, budzi podziw co do skuteczności, jaką wykazali się nasi niektórzy koledzy, wywołując tę zawieruchę. Świadczy to, między innymi, o tym jak, przy odpowiedniej determinacji i wytrwałości, niewielka grupa ludzi może osiągnąć swój cel. Ciekawe, co mogliby osiągnąć dla środowiska dentystów w naprawdę ważnych sprawach, gdyby tę swoją energię skierowali w bardziej oczekiwanym kierunku. Na usta ciśnie się pytanie, czy naprawdę mniejszość dentystów w stosunku do lekarzy jest aż tak wielką rzeczywistą przeszkodą. Obecna sytuacja zdaje się temu przeczyć. A tak na marginesie interesujące jest, czego to nie mogli nasi koledzy dentyści osiągnąć z powodu blokowania ich poczynań przez naszą "większą siostrę". Może jakieś konkrety? Może projekty uchwał odrzuconych w głosowaniu przez lekarzy? Obecnie sytuacja nie jest jeszcze w pełni jasna, ale warto chyba zrobić rachunek zysków i strat, z jakimi przyjdzie nam się zmierzyć, jeśli nasi koledzy osiągną swój cel.

Coraz mniejsza ilość środków publicznych na profilaktykę i opiekę stomatologiczną dla dzieci i młodzieży, i wysoki poziom zapadalności na próchnicę zębów w Polsce, przy jednocześnie niskim poziomie świadomości prozdrowotnej, stały się bodźcem do lokalnego działania nad poprawą stanu uzębienia najmłodszych mieszkańców Gorzowa Wlkp. Oryginalny projekt profilaktyki próchnicy obejmujący blisko 20 tys. dzieci Gorzów realizuje od lutego br. we współpracy z OIL w Gorzowie Wlkp. i Oddziałem Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Koszt programu to 300 tys. euro, z czego 85 % to pieniądze unijne, a pozostałą część dołożyła gmina. Do promocji projektu i udziału w spotach reklamowych przyłączyli się znani sportowcy koszykarka Justyna Żurawska, wioślarz Tomasz Kucharski i Jurek Owsiak. Z badań epidemiologicznych wynika, iż w Polsce zapadalność na próchnicę zębów utrzymuje się na wysokim poziomie, a schorzenia jamy ustnej są na czwartym miejscu wśród najbardziej kosztownych do leczenia na świecie.

Elizabeth H. Blackburn, Carol W. Greider i Jack W. Szostak zostali laureatami tegorocznej Nagrody Nobla za odkrycie mechanizmów ochrony chromosomów przez telomery i enzym telomerazę. Odkrycia trójki amerykańskich naukowców ujawniły nowy wymiar wiedzy o komórkach, rzuciły światło na etiologię niektórych chorób i stały się bodźcem do rozwoju potencjalnych nowych metod leczenia - czytamy w oficjalnym komunikacie Komitetu Noblowskiego przy Uniwersytecie Karolinska w Sztokholmie. To prestiżowe wyróżnienie stało się udziałem tych, którzy znaleźli odpowiedź na pytania: jak udaje się kopiować całe chromosomy podczas podziału komórki i w jaki sposób chromosomy są chronione przed rozpadem. Uczeni wykazali, że kluczem do znalezienia odpowiedzi są końcowe fragmenty chromosomów, tzw. telomery, oraz enzym telomeraza, dzięki któremu telomery powstają.

Pobudka o szóstej, śniadanie "na jednej nodze", warsztaty szkoleniowe od siódmej rano, zaraz potem trzy sympozja plenarne, przebogate sesje plakatowe w przerwie obiadowej, w tzw. międzyczasie bezpłatne szczepienie przeciw grypie i spotkania na kilkudziesięciu stoiskach firmowych, niesamowity ring alergologiczny z udziałem wybitnych autorytetów, spacer z oczami wysoko w górze trasą architektonicznej uczty w jednym z najbogatszych w secesję miast w Polsce, a wieczorem zabawa z legendarnym zespołem rockowym "Perfekt". Tak w skrócie cztery dni w Bydgoszczy upłynęły ponad tysięcznej rzeszy uczestników X Kongresu Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA), a wśród nich najwybitniejszym specjalistom w kraju.