Najważniejszą sprawą w kłopotliwych sytuacjach jest znalezienie winnego. Ulubionymi bohaterami dowcipów na ten temat byli zwykle cykliści. Wydarzenia ostatnich tygodni spowodowały, że mam uzasadnione podejrzenie o spisek informatyków w ochronie zdrowia. Lekarze i placówki medyczne, realizujący kontrakty z NFZ, musieli przyzwyczaić się do tego, że wszystkie sprawozdania i rozliczenia odbywają się poprzez "portal świadczeniodawcy". Młodsi lekarze, jeżeli pozwala im na to czas, znają się na tyle na komputerach i stosownych programach, że wykonują te czynności sami. Ci nieco starsi, lub bardziej zajęci, korzystają z pomocy informatyków.

Nowy minister zdrowia Bartosz Arłukowicz przyjął nasze zaproszenie i po trzech tygodniach urzędowania przyjechał na posiedzenie Naczelnej Rady Lekarskiej. Zabiegaliśmy o to spotkanie, licząc, że przedstawi nam propozycje zmian w przepisach dotyczących zasad refundacji. Domagaliśmy się zmiany zapisów ustawy refundacyjnej i ograniczenia biurokracji, jaka została nałożona na lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce. Dwa tygodnie przed przyjazdem ministra, na nadzwyczajnym posiedzeniu NRL, podjęliśmy uchwałę o stosowaniu od stycznia na receptach wpisu: "Refundacja do decyzji NFZ". Po wysłuchaniu argumentów przedstawionych przez ministra zawiesiliśmy tę decyzję do czasu zbliżającego się Krajowego Zjazdu Lekarzy, czyli do 25 lutego 2012 r. Myślę, że to wystarczający czas na sprawdzenie intencji i możliwości Ministerstwa Zdrowia. Nad zmianami legislacyjnymi przez te dwa miesiące ma pracować wspólny zespół samorządowo- ministerialny. Naczelna Rada Lekarska wybrała już osoby, które będą uczestniczyć w pracach zespołu.

Po wysłuchaniu propozycji ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza, 16 grudnia Naczelna Rada Lekarska podjęła decyzję o zawieszeniu protestu.
Dalsze decyzje podejmie Krajowy Zjazd Lekarzy, który odbędzie się 25 lutego br. Do tego czasu pracę rozpocznie powołany przez NRL dziewięcioosobowy zespół ds. współpracy z ministrem zdrowia w zakresie niezbędnych zmian w ustawie refundacyjnej i innych aktach prawnych.

Aby złej tradycji stało się zadość, rozstrzyganie konkursów ofert i podpisywanie umów znów odbywało się w gorącym okresie przedświątecznym, w atmosferze pośpiechu i napięć.
Jednak to nie Narodowy Fundusz Zdrowia był tym razem winny zamieszania z kontraktami, ale Ministerstwo Zdrowia, które zbyt późno znowelizowało rozporządzenia koszykowe, opóźniając tym samym przeprowadzenie niezbędnych konkursów ofert na świadczenie usług zdrowotnych w 2012 r. Kiedy zamykaliśmy ten numer "GL", konkursy nie były jeszcze rozstrzygnięte. Na ogłoszenie ich wyników i podpisanie umów, przynajmniej w głównych zakresach, większość oddziałów wojewódzkich NFZ dała sobie i świadczeniodawcom czas do końca grudnia. W pojedynczych oddziałach, np. mazowieckim i łódzkim, szpitalom zaproponowano przedłużenie kończących się 31 grudnia 2011 r. umów z zakresu hospitalizacji do końca stycznia 2012.

W 2012 r. i w latach następnych o kontrakty z NFZ będą mogli ubiegać się wszyscy lekarze specjaliści, niezależnie od tego, czy posiadają I, czy II stopień specjalizacji.
Po opublikowaniu rozporządzenia z 27 maja 2011 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej pojawiło się wiele głosów sprzeciwu w środowisku lekarzy. - Posłuchaliśmy ich uwag - poinformowano "GL" w biurze prasowym Ministerstwa Zdrowia.
O kontrowersjach wokół tego rozporządzenia napisaliśmy w październikowym wydaniu "Gazety Lekarskiej", w artykule "Specjalista i półspecjalista". Jak widać, opinia lekarzy i zgłaszane przez nich wnioski tym razem zostały zauważone przez ministerstwo, bo postanowiło ono zmienić ustawowe zapisy zgodnie z oczekiwaniami środowiska. 3 listopada 2011 r. weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia z 28 października 2011 r. (Dz.U. Nr 235, poz. 1394), zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Moje dzieciństwo upłynęło w czasach gierkowskiego dobrobytu. Za 30 zł kieszonkowego, bo tyle otrzymywałem pod koniec lat 70. jako uczeń szkoły podstawowej, mogłem kupić cztery gumy Donald, 25 gałek lodów śmietankowych, dwie czekolady, 30 szklanek wody z saturatora lub 16 oranżad "Murzynek".
Oczywiście, dokonując najrozsądniejszych na miarę nastoletniej głowy wyborów. Na szczęście nigdy nie byłem łasuchem i potrafiłem jeszcze odkładać, np. na komiks o dzielnym kapitanie Żbiku za 8 zł lub model samolotu "Łoś", który kosztował 12 zł. Wejść w posiadanie wietnamskiej rakietki do ping-ponga za 160 zł albo dwa razy droższej, skórzanej, szytej ręcznie futbolówki mogłem, dostając prezent na urodziny albo Gwiazdkę. W podobny sposób stałem się dumnym właścicielem sześciostrunowej gitary klasycznej za 650 zł i składaka "Jubilat", kosztującego niebotyczne 2600 zł. Ceny pamiętam doskonale, bo przez lata stały w miejscu, a i wpatrywanie się miesiącami w wystawę z obiektem marzeń robiło swoje.

Nikt nie kwestionuje prawdy zawartej w tym zdaniu. Wszyscy są również gotowi przyznać, że wiedzę trzeba nieustannie weryfi kować, uaktualniać i wzbogacać. Ale jak to robić?
Tu już zdania są podzielone. Część osób uważa, że dla uzupełniania wiedzy wystarczy samokształcenie, inni twierdzą, że doskonalenie zawodowe powinno odbywać się w formach zinstytucjonalizowanych, zgodnie z zatwierdzonym programem i w stałych odstępach czasowych.

Pacjent jest osobą - powtarzajmy to studentom bez końca.
Właściwie to nie wiem, dlaczego zostałem lekarzem stomatologiem. Może jakieś tradycje rodzinne? Może wydawało mi się, że na stomatologię łatwiej dostać się niż na medycynę, co w praktyce okazało się nieprawdą? Nie wiem. Po prostu od pewnego czasu w liceum wiedziałem, że moje studia to będzie akademia medyczna i koniec. (Wiem, że akademia medyczna to teraz uniwersytet medyczny, ale ja będę trzymał się starej nazwy, która o wiele bardziej mi się podoba.).

Co setny polski lekarz jest uzależniony od alkoholu, a wziąwszy pod uwagę również inne środki psychoaktywne, problem uzależnienia dotyczy 2-3 proc. osób wykonujących ten zawód.
Dane te są szacunkowe, ponieważ dotąd nie przeprowadzono badań, które ujawniłyby prawdziwą skalę problemu. Samorząd lekarski zamierza przeprowadzić badanie ankietowe wśród lekarzy, dzięki któremu można będzie nie tylko ocenić rozmiar zagrożenia, ale zbudować na tej podstawie skuteczny system pomocy uzależnionym.
W siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej w grudniu odbyło się doroczne spotkanie okręgowych pełnomocników ds. zdrowia lekarzy i lekarzy dentystów, którzy wspólnie zastanawiali się, jakie mechanizmy należy uruchomić i jakie programy wdrożyć, aby dotrzeć do uzależnionych kolegów i nakłonić ich do podjęcia leczenia. Obecnie do pełnomocników zgłaszają się pojedynczy lekarze, i to zwykle z polecenia ordynatora lub kierownika zakładu, w którym pracują, czasem kogoś z rodziny, a najczęściej pod presją mediów, które nagłaśniają przypadki lekarzy przyjmujących pacjentów pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.

Język medyczny jest zaśmiecany dziwolągami administracyjnymi, które nie tylko rzutują na komunikację lekarza z pacjentem, ale oddalają go od wypełniania misji, wyznaczając mu rolę osoby świadczącej usługę.
Lekarze obawiają się, że używana nowa mowa językowa w ochronie zdrowia odhumanizuje medycynę i chcą temu zapobiec. Naczelna Izba Lekarska i Rada Języka Polskiego zorganizowały konferencję "Zdrowie w słowie", która była próbą odpowiedzi na pytanie, jak sobie radzić w sytuacji, kiedy bezduszny język administracji zbyt mocno wdziera się w codzienne lekarskie życie.

Jeśli problemy ze snem utrzymują się dłużej niż 2-3 tygodnie i zaczynają negatywnie wpływać na nasze funkcjonowanie w ciągu dnia, należy zasięgnąć porady lekarskiej.
Bezsenność można zdefiniować jako problemy z zaśnięciem, utrzymaniem ciągłości snu, przedwczesne budzenie się czy sen nieregenerujący, które pogarszają funkcjonowanie w ciągu dnia, utrzymują się przez przynajmniej trzy noce w tygodniu i trwają co najmniej przez miesiąc.

Najlepszą opiekę podstawową zapewniają swoim pacjentom lekarze rodzinni w Holandii, Wielkiej Brytanii, Danii i Szwecji. Polska plasuje się na razie w środku europejskiej tabeli, ale pnie się do góry.
W opinii ekspertów z Netherlands Institute for Health Services Research (NIVEL), którzy zrealizowali międzynarodowy projekt badawczy porównujący organizację, finansowanie i funkcjonowanie podstawowej opieki zdrowotnej w 31 krajach europejskich (wstępne wyniki badania ogłoszono podczas 17. europejskiego kongresu Światowej Organizacji Lekarzy Rodzinnych, który odbył się we wrześniu w Warszawie), model funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce jest zbliżony do szwedzkiego i niemieckiego. Tyle że pozycja naszej medycyny rodzinnej nie jest jeszcze tak silna. Jednak w ciągu ostatnich 20 lat, jak podkreślili autorzy badania, dokonał się u nas ogromny postęp i medycyna rodzinna odgrywa coraz większą rolę w systemie opieki zdrowotnej.

Wyrażenie przez pacjenta zgody na zastosowanie konkretnej metody leczenia nie oznacza, że lekarz ma prawo wykonać każde świadczenie.
Zgoda pacjenta udzielona na badanie, leczenie oraz każde inne świadczenie zdrowotne może być wyrażona ustnie lub nawet poprzez takie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom medycznym (np. kiwnięcie głową, przytaknięcie). Wyjątek stanowi zgoda na zabieg operacyjny lub metodę leczenia czy diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, która powinna być udzielona w formie pisemnej. Pacjent może cofnąć zgodę w każdym czasie, zarówno sama zgoda, jak i jej cofnięcie muszą być jednak wyraźne.

Zagmatwanie z nowymi regulacjami dotyczącymi wypisywania recept nie może być uważane za coś, co zdarza się w realnym i normalnym świecie.
Czeka nas bowiem praca w dziwnej rzeczywistości, w której nie liczy się wiedza, doświadczenie, osobista znajomość pacjenta czy przebiegu choroby, lecz urzędnicza interpretacja, mająca na celu wyszukanie mankamentów w ordynacji, dzięki czemu możliwe będzie wlepienie kary.
Bez kodu ani rusz
Wszystkie zmiany w przepisach tworzone są w atmosferze pośpiechu, bez respektowania głosów instytucji społecznych opiniujących tworzone akty prawne. Wyznaczanie kilkudniowego terminu na zaopiniowanie nowego rozporządzenia to prawie norma zarówno poprzedniej, jak i obecnej ekipy z ulicy Miodowej. Co więcej, twórcy nowych regulacji w sprawach recept wydają się impregnowani na wszelkie argumenty i mnożą coraz bardziej zdumiewające zapisy.